Śp. ks. Jan Kapica (+1930)

GN 1930 40 Kapica4Dnia 10 września 1930 roku zmarł w Tychach ks. Jan Kapica
 
Urodził się 2 lutego 1866 roku w Miedźnej w powiecie pszczyńskim. Był synem Jana i Anny z domu Janyg.  Naukę w zakresie szkoły elementarnej pobierał początkowo w Miedźnej, a następnie u Sióstr Boromeuszek w Pszczynie. Od 1879 roku uczył się najpierw krótko w gimnazjum w Bielsku, a następnie w gimnazjum w Pszczynie, gdzie w marcu 1880 roku zdał egzamin dojrzałości. Po maturze rozpoczął studia na Wydziale Teologii Katolickiej Uniwersytetu Wrocławskiego. W czasie studiów odbył obowiązkową służbę wojskową w 11 Pułku Grenadierów Wrocławskich.
 
Święcenia kapłańskie przyjął 15 czerwca 1892 roku we Wrocławiu.
   
Jako wikariusz duszpasterzował w parafiach: św. Katarzyny w Gierałtowicach i Krzyża Świętego w Siemianowicach, gdzie jako prezes reaktywował Towarzystwo św. Alojzego, skupiające młodzież męską. Ponieważ zbyt otwarcie deklarował się jako Polak w 1894 roku przeniesiono go do parafii św. Jadwigi w Berlinie. Tam również ks. Kapica duszpasterzował wśród Polaków i działał w Towarzystwie Polsko-Katolickim. Już wówczas dał się poznać jako niepospolity mówca. W 1898 roku został mianowany proboszczem parafii św. Marii Magdaleny w Tychach. Ze szczególnym zamiłowaniem upowszechniał tam pieśni polskie, ale przede wszystkim zaczął organizować ruch abstynencki. Do akcji na rzecz trzeźwości proponował włączyć ambonę, konfesjonał, prasę katolicką, broszury i ulotki. Za konieczne uważał też tworzenie towarzystw wstrzemięźliwości. Do ruchu trzeźwościowego angażował zarówno duchownych, jak i świeckich. W 1900 roku Ksiądz Kardynał Jerzy Kopp mianował go moderatorem akcji trzeźwości diecezji wrocławskiej. W parafii tyskiej, jeszcze przed I wojną światową, ożywił lub na nowo założył 38 bractw i stowarzyszeń, w tym 2 niemieckie. Wspólnie z ich kierownikami stworzył program wykraczający poza cele religijne. Bardzo prężnie działały wówczas w Tychach: III Zakon św. Franciszka z Asyżu, Towarzystwo św. Alojzego, Związek św. Michała, Stowarzyszenie Dzieciątka Jezus, Bractwo Trzeźwości, Bractwo Różańcowe, Arcybractwo Straży Honorowej Przenajświętszego Sakramentu, Bractwo Najświętszego Serca Pana Jezusa, Apostolstwo Modlitwy, Dzieło Misyjne, Towarzystwo Katolickich Robotników, Katolicki Związek Ludowy i Kongregacja Mariańska. Ks. Kapica był również inicjatorem Katolickiego Domu Sierot dla Powiatu Pszczyńskiego oraz Fundacji Jubileuszowej w Tychach. Przez wiele lat był jej przewodniczącym i kuratorem. Uczył swych parafian nie tylko czytania i pisania po polsku, ale również zakładał polskie biblioteki. W 1906 roku przystąpił także do rozbudowy zbyt małego kościoła w Tychach. Z nominacji Księdza Kardynała Jerzego Koppa pełnił funkcję wicedziekana, a następnie dziekana dekanatu mikołowskiego. Rozgłos, jaki przyniosła ks. Kapicy działalność kaznodziejska, duszpasterska i społeczna, otworzyła mu drogę do polityki. W 1908 roku został wybrany posłem na Sejm Pruski i wszedł do Koła Polskiego. W czasie I wojny światowej liczył na odbudowę państwa polskiego, choć fakty wyprzedziły jego wyobrażenia. Zapowiedź przyłączenia polskiego Górnego Śląska do nowej Rzeczypospolitej przyjął z wielką radością. W czerwcu 1919 roku po podpisaniu traktatu wersalskiego rozpoczął propagandę za oddawaniem głosów na Polskę. Włączył się aktywnie w prace Polskiego Komitetu Plebiscytowego, w którym pełnił następujące funkcje: mówcy wiecowego, agitatora prasowego i zastępcy komisarza na powiat pszczyński. Bardzo poważną rolę odegrał w sekcji teologicznej Śląskiego Związku Akademickiego, utworzonej w lipcu 1919 roku, do której należało 120 duchownych. Ks. Kapica przyjął rolę jej przewodniczącego. W lipcu 1821 roku został członkiem zarządu Naczelnej Rady Ludowej. Zajmował się wówczas organizowaniem pomocy dla uchodźców z zachodnich terenów Górnego Śląska. Po ogłoszeniu decyzji o podziale Górnego Śląska Ksiądz Kardynał Adolf Bertram w październiku 1921 roku mianował ks. Kapicę delegatem książęco-biskupim dla polskiej części Górnego Śląska z władzą wikariusza generalnego. Gdy Stolica Apostolska w listopadzie 1922 roku utworzyła na tym terenie Administrację Apostolską, ks. Kapica współtworzył podstawy organizacyjne przyszłej diecezji śląskiej. Należał do najbliższych współpracowników pierwszych biskupów katowickich: Augusta Hlonda i Arkadiusza Lisieckiego. W młodym kościele katowickim pełnił funkcje: dziekana konsultorów diecezjalnych oraz członka Rady Administracyjnej. W 1926 roku został mianowany pierwszym prepozytem Kapituły Katedralnej w Katowicach, a cztery lata później pronotariuszem apostolskim. Był odznaczony także papieskim orderem „Pro Ecclesia et Pontifice” oraz „Gwiazdą Górnośląską”.
 
 Ks. Jan Kapica zmarł 10 września 1930 roku w Tychach i tam został pochowany. Odszedł do wieczności w 65 roku życia i w 39 roku kapłaństwa.
 
 
Źródło: Zmarli Kapłani Kościoła Katowickiego, ks. Edward Nalepa
 
 
Źródło: GN 1930/38 i 40
 

Osoby

  1. Biskupi
  2. Kapłani
  3. Inne

next
prev

Multimedia

  1. Zdjęcia
  2. Filmy
  3. Nagrania

next
prev

Kandydaci na ołtarze

  1. Błogosławieni
  2. Słudzy Boży

next
prev

Biblioteka

  1. Rozporządzenia
  2. Wiadomości

next
prev