Bulla Papieska

Tłumaczenie bulli Vixdum Poloniae unitas z 28 października 1925 r.
(fragment)

 


PIUS /
biskup sługa /
sług Bożych. Na /
wieczną rzeczy pamiątkę. /

Dopiero co nastąpiło zjednoczenie Polski po długotrwałym podziale owego narodu [będącego] pod panowaniem różnych rządów, ale dzieło to, dzięki udzielającej się nadzwyczajnej Boskiej opiece [k. 3r] zostało przywrócone, natychmiast też pojawiła się konieczność urządzenia religijnych rzeczy, nie tylko dla obywateli, ale jeszcze bardziej z potrzeb religijnych.
Tego słusznie, najpierw, domagali się wszyscy, aby opieka była porządnie i starannie zorganizowana w granicach diecezji, dlatego też opieka ta winna być dostosowana do nowych granic Rzeczpospolitej. Tak zatem, zupełnie szczęśliwie z kierownikami tejże Rzeczpospolitej rzecz tę uzgadniano korzystnymi negocjacjami, aby rozgraniczenie nowych łacińskich diecezji zostało starannie podjęte w uroczystej umowie, która niedawno między Stolicą Apostolską a wspomnianą Rzeczpospolitą nastąpiła, w najwyższym stopniu [było to] nam radosnym, którzy byliśmy najszlachetniejszym synem narodu oraz świadkami i współuczestnikami klęski wojny i radości zmartwychwstania [Polski].
Następnie, aby ta [umowa], która z tymi rozgraniczeniami została zawarta, do skutku była doprowadzona, my pełnią apostolskiej władzy i pewną wiedzą, postanawiamy:
    Będzie istnieć na przyszłość hierarchia obrządku rzymskokatolickiego w Polsce w postaci pięciu prowincji kościelnych, mianowicie: I. Gnieźnieńskiej i Poznańskiej, II. Warszawskiej, III. Wileńskiej, IV. Lwowskiej, V. Krakowskiej.
(…)
V. Na koniec piąta prowincja kościelna, która będzie się nazywała krakowską, w ten sposób będzie prawnie ustanowiona: stolicą krakowska, jako metropolia, i z diecezjami tarnowską, kielecką, częstochowską i katowicką, jako sufraganiami.
(…)
W końcu katowicka diecezja, z kościołem katedralnym pod wezwaniem Świętych Apostołów Piotra i Pawła w mieście Katowicach, w województwie śląskim albo Katowice, będzie składała się z dekanatów: dębieńskiego, katowickiego, królewskohuckiego, lublinieckiego, mikołowskiego, mysłowickiego, piekarskiego, pszczyńskiego, pszowskiego, rudzkiego, rybnickiego, tarnogórskiego, wodzisławskiego, żorskiego, bielskiego, strumieńskiego, skoczowskiego, cieszyńskiego; również wieś Chełmek. Granice zachodnie i południowe diecezji dotykają granic politycznych między Rzeczpospolitą Polską a Rzeszą Niemiecką i Republiką Czechosłowacką.
[k. 9v] Ponieważ należy do wspomnianych kościołów zarząd i kierownictwo, do wikariusza kapitulnego elekcja podczas wakatu, do kapituły budowanie, do seminariów kształcenie, do kleryków i wiernych prawa i obowiązki, i inne tego rodzaju, postanawiamy aby były [one] zachowane, które będą rozstrzygane według świętych przepisów.
Ponieważ zaś do duchowieństwa w części odnosi się, zarządzamy, aby natychmiast i tej konstytucji było uczynione wykonanie, poleca się tym samym ażeby kapłani Kościoła przydzieleni, do owego teryrytorium prawnie w tymże przebywali.
Wreszcie wszystkie dokumenty i akta nowych diecezji, które dotyczą kleryków i wiernych, jak tylko można będzie najprędzej, koniecznie do tych diecezji przekazano, do której, według wspomnianych [granic], owym będą przynależały.
Które zaś [uregulowania] tymi pismami, władzą apostolską przez nas są postanowione, nakazuje się, aby żaden człowiek, w żadnym kiedykolwiek czasie, nie godził się ich łamać albo się im się sprzeciwiać lub w jakikolwiek sposób nie wolno się im przeciwstawiać. Jeśli kto, co, uchowaj Boże, będzie próbował to przedsięwziąć, niech wie, że jest to rzeczą niebezpieczną i nie uniknie kar przewidzianych statutami i przez święte przepisy kościelnej jurysdykcji, przeciwko stawającym [takim osobom].
Do tego wszystkiego wykonania wyznaczyliśmy czcigodnego brata Wawrzyńca Lauriego, nuncjusza apostolskiego w Polsce, przyznając temuż stosowną władzę do tego co konieczne, także ma mieć [on] przeniesione pełnomocnictwo do wykonania i załatwi to, [lub] jakikolwiek z mężów prawnie ustanowiony z kościelnym urzędem, wykona tę służbę w ciągu sześciu miesięcy i winien wysłać do Świętej Kongregacji Konsystorialnej oryginalny egzemplarz ukończonego wykonania.
[k. 10r] I wreszcie zatwierdzamy te obecne pisma, także specjalnie i dobitnym przypomnieniem, mając zamiar je wzmocnić, przeciwko komukolwiek opornemu, czy [chociażby] najmniej przeszkadzającym.
Dano w Rzymie u świętego Piotra, w roku Pańskim tysiąc dziewięćset dwudziestym piątym, w święto świętych Szymona Judy Apostołów, pontyfikatu naszego roku czwartego. Pius papież.


Oktawian kardynał Gagiano
Świętego Kościoła Rzymskiego kanclerz.

+ Kajetan kardynał De Lai biskup sabiński
Sekretarz Świętej Kongregacji Konsystorialnej.

Józef Wilpert dziekan kolegium protonotariuszy apostolskich.
Vincenzo Bianchi-Cagliesi protonotariusz apostolski uczestniczący.
Paolo Pericoli współpracownik Kancelarii Apostolskiej.

Wysłana dnia trzydziestego miesiąca października roku czwartego. [ = 30 X 1925]

Alfredo Marini bullator.
Alfredo pisarz apostolski.

 

 

 

Osoby

  1. Biskupi
  2. Kapłani
  3. Inne

next
prev

Multimedia

  1. Zdjęcia
  2. Filmy
  3. Nagrania

next
prev

Kandydaci na ołtarze

  1. Błogosławieni
  2. Słudzy Boży

next
prev

Biblioteka

  1. Rozporządzenia
  2. Wiadomości

next
prev