Św. Jan Nepomucen (†1393) Pomuk - Praga

SwieciCykl "ŚWIADKOWIE Z TEJ ZIEMI"

 

Na Śląsk chrześcijaństwo przeniknęło z Czech, stąd czczono tu również czeskich świętych. Jednym z nich był św. Jan Nepomucen, którego figury znajdują się w wielu kościołach, przydrożnych kapliczkach, na mostach i w bliskości przepraw wodnych.

Postać praskiego duchownego zdobyła wielką popularność wśród wiernych jako strażnika tajemnicy spowiedzi. Warto – idąc za sugestią papieża Benedykta XVI – spojrzeć na życie i misję św. Jana w świetle słowa Bożego. Fragment psalmu 119 stał się jego modlitwą: "Twoje słowo jest lampą dla moich kroków i światłem na mojej ścieżce" (Ps 119, 105-107).

CZYTAJ!

J 20, 19-23

Wieczorem twego pierwszego dnia tygodnia zapadł wieczór, a tam, gdzie przebywali uczniowie, zamknięto drzwi z obawy przed Żydami, przyszedł Jezus, stanął w środku  i pozdrowił ich: "Pokój wam". A gdy to powiedział, pokazał im ręce oraz bok. Uczniowie uradowali się, że ujrzeli Pana. Jezus zaś odezwał się do nich ponownie: "Pokój wam! Jak Mnie posłał Ojciec, tak i Ja was posyłam". Po tych słowach tchnął na nich i oznajmił: "Przyjmijcie Ducha Świętego. Tym, którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone; którym zatrzymacie, są zatrzymane".

 

ROZWAŻ!

Papież Jan Paweł II zaliczył św. Jana Nepomucena – obok św. Jana Vanney`a, św. Józefa Cafasso i św. Leopolda z Caselnuovo – do grona „apostołów konfesjonału”. Oddał tym samym hołd niezliczonym rzeszom świętych, a niemal anonimowych spowiedników, którzy przyczynili się do zbawienia penitentów, pomagając im w nawróceniu, w walce z grzechem i pokusami, a ostatecznie w uświęceniu (por. Reconciliatio et paenitentia nr 29). Wielu z nich strzegło tajemnicy spowiedzi nawet w obliczu grożącej im śmierci. Do tego grona należał św. Jan Nepomucen. Wokół tej postaci narosło sporo opowieści nie do końca potwierdzonych, a chętnie rozpowszechnianych przez gorliwych kaznodziejów. Jest to chyba jedna z najbardziej kontrowersyjnych, choć też niezwykle popularnych postaci w hagiografii (H. Fros SJ).

Kim był Jan Nepomucen? Historia jego życia sięga czasów panowania w Czechach króla Wacława IV. Przyszedł na świat około 1350 r. w miejscowości Pomuk. Wiadomo, że pochodził z zamożnej rodziny, a jego ojcem był urzędnik królewski. Jan związał swoje życie ze stanem duchownym, studiował w Pradze i Padwie, uzyskał stopień doktora prawa. Został mianowany kanonikiem przy kolegiacie św. Idziego w Pradze, był proboszczem w Wyszehradzie i Zatoce. Wreszcie został notariuszem sądowym i wikariuszem generalnym arcybiskupa Pragi Jana z Jenstein, który wszedł w poważny konflikt z dworem królewskim. Gdy na wiosnę 1393 r. delegacja arcybiskupa uczestniczyła w rozmowach, które miały zapobiec wybuchowi nowego zatargu, król uniesiony złością uwięził trzech duchownych: Mikołaja Puchnika, Bogusława Knoblocha i Jana Nepomucena. Podał ich torturom, a później dwóch pierwszych zobowiązał do milczenia i puścił wolno, Jana zaś skazał na śmierć. 20 marca 1393 r. na rozkaz królewski zrzucono go z mostu Karola w Pradze do Wełtawy. Po kilku dniach wyłowiono ciało kapłana i pochowano w kościele św. Krzyża w Pradze (por. H. Fros, Twoje imię, Kraków1988, 306). Utarło się przekonanie, że przyczyną jego męczeństwa była odmowa zdradzenia tajemnicy spowiedzi królowej Joanny. Św. Jan Nepomucen przedstawiany jest najczęściej z krucyfiksem ułożonym na przedramieniu lub z palcem na ustach, zapieczętowanym listem lub zamkniętą kłódką (symbole tajemnicy spowiedzi). Uważany jest też za patrona strzegącego mostów i chroniącego przed klęską powodzi, ratującego tonących.

Pamięć o męczeńskiej śmierci ks. Jana trwała wśród mieszkańców Czech i z czasem przerodziła się w żywy kult religijny, który przeniknął do krajów ościennych. Zaczęły się też pojawiać się liczne opowieści na temat jego życia, a zwłaszcza heroicznej ochrony tajemnicy spowiedzi. Kult św. Jana rozwinął się szczególnie pod koniec XVII wieku, a już w 1720 roku rozpoczęto oficjalny proces beatyfikacji, zakończony rok później. W 1729 roku ogłoszono go świętym. Szczątki św. Jana przeniesiono do praskiej katedry św. Wita i złożono w okazałej barokowej konfesji. Powszechnie znana jest brązowa rzeźba Świętego, pochodząca z 1683 roku, która znajduje się na moście Karola w Pradze. Zapoczątkowała ona zwyczaj stawiania wolno stojących figur św. Jana właśnie na mostach. Szeroko rozpowszechnił się on w Czechach, Austrii, Niemczech i na Śląsku.

Jeśli życie świętych jest najcenniejszym komentarzem do duchowej lektury Biblii, to warto uczyć się od nich – o czym przekonuje Benedykt XVI – niezawodnej drogi dożywej i skutecznej interpretacji słowa Bożego (VD 49). Z Ewangelii Jana dowiadujemy się, że Jezus przekazał władzę odpuszczania grzechów zwykłym ludziom, którym również grożą zasadzki grzechu i którzy także potrzebują pokuty i pojednania. Był to gest wielkiego zaufania: „Przyjmijcie Ducha Świętego. Tym, którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone; którym zatrzymacie, są zatrzymane” (J 20, 22 – przekład Edycji św. Pawła). Jan Paweł II komentując ten fragment Ewangelii zauważa, że jest to jedna z najwspanialszych nowości ewangelicznych! „[Jezus] udziela tej władzy Apostołom również z prawem przekazywania jej – tak rozumiał to Kościół od samego zarania – następcom, obdarzonym przez tychże Apostołów misją i odpowiedzialnością za kontynuowanie ich dzieła głoszenia Ewangelii i szafarzy zbawczego dzieła Chrystusa (…). Tak jak przy ołtarzu, gdzie sprawuje Eucharystię, jak w każdym sakramencie, kapłan, szafarz pokuty, działa «in persona Christi». Chrystus, który przez osobę spowiednika jest uobecniony i za jego pośrednictwem dokonuje tajemnicy odpuszczenia grzechów, jest tym, który okazuje się bratem człowieka, miłosiernym, wiernym i współczującym arcykapłanem, pasterzem gotowym szukać zagubionej owcy, lekarzem, który leczy i pociesza, jedynym nauczycielem, który jest prawdomówny i naucza drogi Bożej, «sędziom żywych i umarłych», który sądzi prawdziwie, a nie według pozorów” (RP 29).

Posługa w konfesjonale należy do najtrudniejszych i najbardziej delikatnych; jest męcząca i wyczerpująca, ale przynosi też wiele radości szafarzowi (por. Łk 15, 22-24). Posługa jednania domaga się dyskrecji nie tylko ze strony spowiednika, ale też i spowiadającego się.

Wobec wielkiej tajemnicy pokuty i pojednania trzeba zapytać:

  • Dlaczego mówi się dziś o kryzysie spowiedzi, „utracie poczucia grzechu” (RP 18), o zaniedbaniach ze strony szafarzy?
  • Na czym powinna polegać posługa jednania (por. 2 Kor 5, 18; Rz 5, 10n)?
  • Jaka jest rola słowa Bożego w przygotowaniu i sprawowaniu tego sakramentu? Czy warto zalecać lekturę Pisma Świętego jako zadośćuczynienie (pokutę)?



MÓDL SIĘ!

Zachęcam Was (…),

byście wraz ze mną zwrócili się do Niepokalanego Serca Maryi,

Matki Jezusa, w której «dokonało się pojednanie Boga z ludzkością...

dokonało pojednanie, gdyż otrzy­mała Ona od Boga

pełnię łaski na mocy odku­pieńczej ofiary Chrystusa».

Istotnie, Maryja na mocy swego Boskiego macierzyństwa

stała się prawdziwie sprzymierzeńcem Boga w dziele pojednania.

Dłoniom tej Matki,

której « fiat » naznaczyło początek owej « pełni czasu »,

w której Chrystus dokonał pojednania człowieka z Bogiem,

i Jej Niepokalanemu Sercu,

któremu wiele razy za­wierzyliśmy całą ludzkość

gnębioną grzechem, rozdartą napięciami i konfliktami

- zawierzam teraz w sposób szczególny to pragnienie,

by za Jej wstawiennictwem

ludzkość odkrywała drogę pokuty

jedyną, która może ją doprowadzić

do pełnego pojednania i by drogą tą postępowała.

Fragm. adhortacji Reconciliatio et paenitentia nr 35.


ŻYJ SŁOWEM!
Autor Listu do Hebrajczyków wskazuje na Najwyższego Kapłana, który współczuje nam w [naszych] słabościach. Dzięki Niemu możemy śmiało [zbliżać się] do tronu łaski, aby otrzymać miłosierdzie i znaleźć łaskę w stosownej chwili (4, 14-16). Dla tej posługi wybiera sobie uczniów – kapłanów, którzy są brani spośród ludzi, dla ludzi też [są ustanawiani] w sprawach Bożych, aby składać dary i ofiary za grzechy (5, 1). Za współczesnych szafarzy pokuty i pojednania trzeba się modlić, aby byli wytrwali i cierpliwi, sprawiedliwi i miłosierni

ks. Jan Kochel

 

Osoby

  1. Biskupi
  2. Kapłani
  3. Inne

next
prev

Multimedia

  1. Zdjęcia
  2. Filmy
  3. Nagrania

next
prev

Kandydaci na ołtarze

  1. Błogosławieni
  2. Słudzy Boży

next
prev

Biblioteka

  1. Rozporządzenia
  2. Wiadomości

next
prev